dinsdag 10 december 2013

Vogels in Fryslân

Aan vogelaars en veldmensen in Fryslân,

Tussen 1976 en 1979 verscheen het prachtige standaardwerk ‘Vogels in Friesland’ in drie delen, uitgegeven door de toenmalige ‘Stichting Avifauna van Friesland’ met als hoofdredacteur Douwe (D.T.E.) van der Ploeg. De boekuitgave was een van de eerste provinciale avifauna’s in Nederland en gaf een beeld van de Friese vogelwereld op basis van de gegevens van Friese vogelaars en veldmensen, zoals die destijds bekend waren. De boeken spraken tot de verbeelding van velen en staan nog steeds in duizenden boekenkasten.
Sindsdien is er veel gebeurd. Het Friese landschap en de vogelbevolking zijn sterk veranderd. Op zichzelf staande veldinventarisaties zijn grotendeels vervangen door provinciaal en landelijk georganiseerde, vergelijkbare tellingen. Zakboekjes met vogelwaarnemingen zijn grotendeels vervangen door computerbestanden. Maar de liefde voor natuur en vogels is gebleven. Er is nu veel meer bekend over de Friese broed- en trekvogels en de betekenis  van Fryslân voor vogels. Het is nu de tijd om deze kennis voor een groot publiek te etaleren. Als we met elkaar onze schouders eronder zetten, kan dit slagen.
Begin 2013 is de Stichting Avifauna Fryslân opgericht om een nieuwe, aansprekende, moderne boekuitgave ‘Vogels in Fryslân’ te realiseren, gericht op een groot publiek. Behalve het voorkomen en de verspreiding van vogels, zullen onder meer  schattingen van vogelpopulaties, aantalsontwikkeling, vogeltrek en gebruik van leefgebieden een belangrijke rol spelen. Gebruik zal worden worden gemaakt van fraai fotomateriaal van vogels, veelal in hun natuurlijke Friese biotoop. De uitgave in twee delen vormt de kroon op het werk van allen die zich met natuur en vogels bezighouden in Fryslân. De komende jaren worden nieuwe en oude gegevens verzameld en verwerkt, teksten geschreven en vindt de redactie plaats. Om broed- en trekvogels in kaart te brengen wordt samengewerkt met het Atlasproject van SOVON dat van 2013 tot en met 2015 plaats vindt. De uitgave is gepland voor 2018.
Voor de totstandkoming van dit aansprekende  standaardwerk zal een beroep worden gedaan op de vele honderden vrijwillige vogeltellers, vogelwachten en natuurorganisaties. Wij vragen twee dingen:
1) deelname aan het Atlasproject van SOVON in Fryslân in 2014 of 2015, waarbij vogelaars een atlasblok van 5x5 km of een deel daarvan volgens een standdaardmethodiek inventariseren op broedvogels en trekvogels.
2) het aanleveren van oude (losse) vogelwaarnemingen en gebiedstellingen vanaf 1975, voor zover ze niet al doorgegeven zijn aan de BFVW, SOVON, Waarneming.nl of provinciale databanken.
Doe je mee? Wil je dan onderstaande strook invullen en opsturen naar: Stichting Avifauna Fryslân, Canterlandseweg 18, 9061 CC Gytsjerk of per email naar vogelsinfryslân@kpnmail.nl
Je ontvangt dan zo spoedig mogelijk nadere informatie over het project.

Ik doe mee met het project ‘Vogels in Fryslân                                         
ik geef me op voor het Atlasproject in 2014 / 2015 (geef aan welk jaar).
ik wil mijn oude (losse) waarnemingen en/of gebiedstellingen vanaf 1975 doorgeven.
naam: …………………………………………………………………………………………………
adres: …………………………………………………………………………………………………
postcode, woonplaats: ……………………………………………………………………………...
telefoon, emailadres: ……………………………………………………………………………..

Het bestuur van de Stichting Avifauna Fryslân bestaat uit: Ultsje Hosper (voorzitter), Freek Nijland (secretaris), Jaap Meindertsma (penningmeester), Arend Timmerman , Romke Kleefstra en Eddy Wymenga.

vogelsinfryslan@kpnmail.nl (vanaf 1 december info@vogelsinfryslan.nl)
www.vogelsinfryslan.nl (vanaf 1 december)

Oranje Lijst onthult 22 nieuwe bedreigde vogelsoorten in Nederland

ZEIST - Redelijk alledaagse vogels als de spreeuw of scholekster kunnen binnen afzienbare tijd grotendeels uit Nederland zijn verdwenen. Nog 20 andere vogelsoorten die nu nog niet op de Nederlandse Rode Lijst staan, zullen volgen. Deze schokkende nieuwe cijfers zijn naar boven gekomen dankzij een nieuwe onderzoeksmethode die Vogelbescherming samen met Sovon Vogelonderzoek heeft ontwikkeld: het Early Warning en Alert Protocol.

Nederland telt al 78 vogelsoorten die op de Rode Lijst staan. Tegen de tijd dat vogels op de Rode Lijst komen, is het echter vaak al te laat. De afgelopen twee jaar is daarom door Vogelbescherming Nederland en Sovon Vogelonderzoek hard gewerkt aan het ontwikkelen van een Early Warning en Alert Protocol (EWAP). Dit model geeft inzicht in mogelijke oorzaken voor een achteruitgang. Vogelsoorten die in de gevarenzone terecht dreigen te komen, komen daardoor veel eerder op de radar. Voor effectieve beschermingsmaatregelen is vroegtijdig ingrijpen een voorwaarde en deze methodiek maakt niet alleen dat mogelijk, Vogelbescherming weet door deze manier van kijken ook veel beter waar het probleem zit, en wat we moeten doen om de situatie te verbeteren.

22 soorten voor oranje stoplicht
Met behulp van het Early Warning en Alert Protocol EWAP heeft Vogelbescherming Nederland de Oranje Lijst opgesteld. Daarop staan 22 soorten die nog niet aan de criteria van de Rode Lijst voldoen maar waarvan wordt aangenomen dat ze dat in de nabije toekomst wel zullen gaan doen. Het stoplicht staat voor deze vogels zeg maar op oranje. Voor het opstellen van de Oranje Lijst zijn de huidige populatietrends van alle broedvogelsoorten van Nederland in kaart gebracht. Deze trends zijn gelegd naast risico’s die verschillende soorten lopen in de toekomst, variërend van zeespiegelstijging en extreme droogte in overwinteringgebieden tot intensivering van de landbouw en stikstofuitstoot.

Zelfs doodgewone soorten hebben het moeilijk in Nederland
Het EWAP geeft een zorgwekkend signaal. Tussen de 22 soorten die op de Oranje Lijst staan, zitten ook veel doodgewone soorten als grote lijster, spreeuw, kokmeeuw, scholekster, torenvalk of waterhoen. Soorten die we nu nog elke dag overal tegenkomen. Als we niet snel actie ondernemen zullen zelfs heel algemene vogels als scholekster en spreeuw straks een zeldzaamheid zijn. Zover wil Vogelbescherming het niet laten komen. Juist met de signalen en informatie die EWAP genereert, kunnen we beter onderzoek doen naar de achtergronden van de achteruitgang en effectieve maatregelen nemen om de negatieve trend te keren. Zodat de vogels uiteindelijk nooit op de Rode Lijst terecht zullen komen.

Bron: Vogelbescherming 

Persbureau Ameland