maandag 3 november 2014

Vogels voeren

UTRECHT - Vogels voeren is geen gewone vogelgids. Naast informatie om verschillende tuinvogels te leren herkennen, biedt het ook alle benodigde tips om de meest voorkomende vogelsoorten de winter door te helpen.

Ondersteund met prachtige foto’s en interessante achtergrondkennis over de verschillende soorten geeft deze gids een boeiende inkijk in het vogelleven.

Plus: praktische doe-het-zelftips om bijvoorbeeld zelf een vogelhuisje te bouwen.

I.s.m. Vogelbescherming en Natuurpunt

Vogels voeren verschijnt 11 november bij Kosmos uitgevers

Auteur: Angelika Lang
Prijs: € 14,99

ISBN: 9789052109695

vrijdag 31 oktober 2014

Veertig jaar Sovon verschenen


NIJMEGEN - Het jubileumboekje Veertig jaar Sovon is inmiddels verschenen. Wanneer het goed is, ontvangen alle mensen die hierop hadden ingeschreven het boekje deze week of kort daarna.

Van de Stichting Ornithologisch Veldonderzoek Nederland (Sovon) tot de Samenwerkende Organisaties Vogelonderzoek Nederland (Sovon).

Hoofdstukjes zijn opgehangen aan markante momenten in onze historie. Daarbij krijgt een destijds betrokkene ruimte voor een terugblik. Een tijdsbeeld schetst hoe ons vogelaarslandschap er destijds uitzag. En, we blijven vogelaars, er is aandacht voor het reilen en zeilen van de nodige vogelsoorten.

donderdag 23 oktober 2014

Herken de kustvogel

UTRECHT - Het is een onmisbare gids tijdens strandwandelingen en vogeltrips.
Kosmos uitgeverij komt met een boek over kustvogels.

Nergens anders zie je vogels zo vaak als silhouet tegen de lucht of de zee als juist langs de kust. Herken de kustvogel gaat vooral over kust- en zeevogels: vogels die ’s zomers of het hele jaar op zee leven of vogels die tijdens de trek of in de winter langs de kust of boven zee te zien zijn.

De auteurs laten nauwkeurig zien hoe je vogels in één oogopslag aan hun gedrag, silhouet en bewegingen kunt herkennen, waarna de soorten aan de hand van prachtige foto’s verder besproken worden.

Dit boek is een unieke samenwerking tussen twee bekende vogelaars, een Nederlands – Deense co-productie. Lars Gejl is een bekende Deense natuurfotograaf en -auteur. Van zijn hand verschenen ook Herken de vogel, Handboek Vogels en Stukje bij beestje.
Ger Meesters is Scandinavist, vertaler, vormgever en enthousiast natuurliefhebber en vogelaar.

donderdag 9 oktober 2014

Illustrated Checklist of the Birds of the World

NUNSPEET - Er is een heel mooi nieuw vogelboek verschenen waarvan in 2016 deel twee uitkomt.

Illustrated Checklist of the Birds of the World
J.E. del Hoyo e.a.           

Verschenen is deze uitgebreide checklist van alle vogels van de wereld. Per soort de kwalitatief goede kleurentekeningen uit de serie Handbook of the Birds of the World, aangevuld met de wetenschappelijke naam en een verspreidingskaartje, aangepast aan de laatste wetenschappelijk stand van zaken. Deze geïllustreerde checklist gaat in 2 delen verschijnen. Dit deel 1 behandelt de Non-passerines. Deel 2 wordt in 2016 gepubliceerd.

Aantal pag.: 800
Engelstalig, 2014           
In band 31 x 24 cm           
Prijs € 185,--


Ondermeer te zien in de Vogelboekhandel in Nunspeet.

vrijdag 8 augustus 2014

Red de Rijke Weide

ZEIST - Vogelbescherming Nederland komt op voor in het wild levende vogels en hun leefgebieden. In Nederland en wereldwijd. Samen met mensen die bescherming van vogels en natuur belangrijk vinden. Zo dragen ze bij aan het behoud van de natuur en aan een leefbare wereld. Red de Rijke Weide is een campagne van de Vogelbescherming. De campagne is ingezonden voor de Charity Awards. De jury nomineerde de advertentie. Help Red de Rijke Weide de hoofdprijs van € 75.000 aan advertentieruimte te winnen.

Stemmen kan hier even naar beneden scrollen

woensdag 2 juli 2014

Oeverzwaluwen profiteren van dynamische duinen


Nieuwe broedkolonies op Terschelling en Ameland

De invloed van stormen op de duinen van Terschelling en Ameland pakken positief uit voor oeverzwaluwen op deze eilanden. In de door de wind en het water uitgesleten steile wanden hebben de vogels meerdere kolonies gevestigd.

Staatsbosbeheer kreeg op Ameland vorige week meldingen van nestgaten in lage steile duintjes aan het strand van Nes die door de stormen van eind vorig jaar zijn afgeslagen. Behalve bij Nes zijn boven de waterplassen bij Roosduinen en bij de Ballummer Blinkert ook oeverzwaluwen te zien, waar deze broeden is nog onbekend.  Waarschijnlijk hebben ook zij een plekje ergens in het duingebied gevonden.

Medewerkers van Floron vonden daarnaast  afgelopen weekend 33 nestgaten in de stuivende duinen op Terschelling achter Hoorn en Oosterend. Deze laatste kolonie zit in een steile duinwand van meer dan 8 meter hoog die in de loop der jaren  is uitgesleten door de wind. Het is voor het eerst in jaren dat oeverzwaluwen weer broeden op de eilanden.

Staatsbosbeheer gaat ervan uit dat de kolonies op deze plekken tijdelijk zijn. De invloed van de wind en de zee zorgt voor ervoor dat het duingebied continu verandert, hierdoor ontstaan er steeds nieuwe plekken waar zwaluwen eventueel kunnen broeden. Het beheer van het betreffende duingebied op Terschelling is erop gericht om met behulp van wind en water een robuust duingebied te krijgen waarin de natuurwaarden en de kustveiligheid worden vergroot. Behalve oeverzwaluwen broeden in dit deel ook al scholeksters en de zeldzame bontbekplevieren.


woensdag 25 juni 2014

Burgermeldpunt Wildlife Crime van start


LEEUWARDEN - Wildlife crime komt niet alleen voor in het verre buitenland, maar gebeurt ook om de hoek in eigen land. Met enige regelmaat komen er meldingen binnen dat dieren moedwillig gedood of gevangen worden. Of dat hun nesten vernield worden. Waarschijnlijk is dit slechts het topje van de ijsberg. Hoe vaak en waar wildlife crime plaatsvindt is nog onduidelijk.  Daarom is het burgermeldpunt www.wildlifecrime.nl opgericht. Doel is om inzicht te krijgen in de aard en omvang van wildlife crime om uiteindelijk het aantal gevallen van vervolging in Nederland  te verminderen. Zondag 22 juni is het Burgermeldpunt Wildlife Crime gelanceerd in het radioprogramma Vroege Vogels.
 
Wildlife crime is de Engelse benaming voor het schade aanrichten aan in het wild levende dieren, in Nederlandse vaktaal: vervolging wilde fauna.  Regelmatig krijgen buitengewoon opsporings-ambtenaren (boa’s) - zoals een boswachter - en de politie meldingen van wilde dieren die vervolgd zijn. Toch weten we niet exact hoe vaak het voorkomt. Dit komt deels omdat daders hun illegale activiteiten goed weten te verbergen en deels omdat vervolging vaak lastig te herkennen is. Met name dieren als de buizerd, havik, torenvalk, kiekendief, steenmarter, vos, das, roek, en zangvogels zoals putters, sijsjes en vinken zijn vaak slachtoffer van wildlife crime.

Eén van de problemen is dat er mensen zijn die wilde dieren doden, om andere dieren zoals jachtwild, weidevogels, pluimvee of duiven te beschermen.
 
Met het Burgermeldpunt Wildlife Crime willen  we mensen informeren over wildlife crime en een representatief inzicht krijgen van waar wat gebeurt en in welke omvang. Pas als je weet hoe groot het probleem is kun je er wat aan doen. Ook willen we opsporingsinstanties en overheden voorzien van informatie zodat zij gericht actie kunnen ondernemen. Het is een ieders verantwoordelijkheid om te zorgen voor onze mooie natuur en de dieren die daar leven. Bovendien is het verstoren, doden of vangen van wilde dieren strafbaar.
 
Ernstige roofvogelvervolging in Friesland
Naar schatting worden er honderden wilde dieren in Nederland vervolgd. Friesland is de enige provincie waar de problematiek met betrekking tot roofvogelvervolging redelijk in beeld is gebracht. Alleen al in 2012 kwamen er bij de regionale milieupolitie 122 meldingen binnen van roofvogelvervolging in Friesland. Nesten worden verstoord, eieren geschud en jonge en volwassen  roofvogels worden zelfs gedood.

Gevaar voor huisdieren
Niet alleen de wilde dieren die doelgericht gedood, verstoord, gevangen of verwond worden zijn slachtoffer van vervolging. Ook andere wilde dieren die niet het doelwit zijn en huisdieren kunnen onbewust slachtoffer worden. Ze kunnen ernstig ziek worden, gewond raken of zelfs doodgaan door bijvoorbeeld gif dat bestemd is om bijvoorbeeld roofvogels te doden, te eten of in een klem of val te lopen.

Wat gebeurt er met jouw melding?Met  jouw melding kunnen we in kaart brengen waar de meeste wildlife crime plaatsvindt, welke dieren slachtoffer zijn en hoe vaak het plaatsvindt. Met die gegevens kan actie worden ondernomen om daders op te sporen en zo wildlife crime te verminderen.

Landelijke bijeenkomst
Op vrijdag 27 juni wordt in Ede de bijeenkomst Meldpunt Wildlife Crime gehouden. De bijeenkomst staat in het teken van vervolging van wilde fauna in Nederland en het nieuwe landelijke Meldpunt. Tijdens de bijeenkomst zullen verschillende sprekers komen vertellen over hun ervaringen en gaat een panel met elkaar en het publiek in gesprek over de aanpak van vervolging van wilde dieren.

maandag 5 mei 2014

Subsidie voor beheer weidevogels

LEUUWARDEN - Er is 60.000 euro subsidie beschikbaar gesteld voor het extra beheer van weidevogels in Fryslân. De provincie stelt dit geld beschikbaar onder de noemer ‘Vliegende euro’s‘. Het is bedoeld als bescherming voor de grutto, tureluur en akkervogels. Agrariërs kunnen tot en met 17 mei 2014 subsidie aanvragen voor de extra bescherming van nesten en jonge vogels op grasland. Als er extra nesten bijkomen, dan kan er tot 8 juni een vervolgaanvraag worden ingediend. Dit kan alleen als de eerste aanvraag is goedgekeurd.
Grasland
Voor grasland moeten er minimaal 5 gruttonesten per deelnemend bedrijf zijn. Wanneer er 5 gruttonesten zijn, maar deze verdeeld zijn over verschillende percelen, dan kan één bedrijf namens de verschillende bedrijven een aanvraag indienen. Wordt aan deze voorwaarde voldaan dan komen ook nesten van de tureluur en akkervogels in aanmerking. Akkervogels zijn de veldleeuwerik, graspieper, gele kwikstaart, kwartel en patrijs. De vergoeding voor nesten op grasland is 60 euro per nest.
Bron: Provincie Fryslân

dinsdag 8 april 2014

De rotgans: het boek

AMSTERDAM - Barwolt Ebbinge bestudeert al meer dan veertig jaar de rotgans en nog steeds stellen ze hem soms voor verrassingen. Hij schreef een boek over de ganzen.

Al eeuwenlang trekt de rotgans in de herfst naar West-Europa en voedt zich langs de kust met zeegrassen en wieren. In het voorjaar komt ze aan land in het Waddengebied om zich op kwelders rond te eten. Vervolgens vliegt ze naar Siberië om te broeden. In de jaren dertig is er ineens een mysterieuze afname van de aantallen, die in de jaren zestig zijn dieptepunt bereikt. Tien jaar later treedt een onverwacht herstel op en begint ze ook 's winters grasland en wintergraan te begrazen. Dit zet onderzoekers aan het denken: Wat bepaalt de grootte van een populatie? Welke invloeden spelen daarbij een rol?
In De rotgans ontrafelt Barwolt Ebbinge de geheimen van deze kleine zeegans. Hij volgt haar tot in de toendra's in Noord-Siberië, hij spreekt Amerikaanse en Russische biologen over hun onderzoek en verzamelt historische gegevens van de jacht; zo levert hij een schat aan informatie en geeft hij antwoord op de vragen die biologen al zo lang bezighouden. Wie weet bijvoorbeeld hoe de rotgans aan zijn naam komt? Die heeft hij te danken aan zijn roep ‘Rrrooh, rrrooh’. Met een rollende r.

Het boek is uitgegeven door Atlas Contact en kost € 34,99.

maandag 7 april 2014

Boerenzwaluw in Friesland

JOURE - De eerste boerenzwaluwen  zijn dit jaar al weer gezien in Friesland.
Tot op dit moment echter nog maar een 12 tal meldingen waarvan er zes in maart.
De eerste werd op  20 maart gezien door Jasper Zoet in de Hoarnestreek aan de kust boven Harlingen.
Mogelijk door het wat drogere weer van afgelopen week zijn er nog niet zoveel terug.
Alle meldingen hebben nog betrekking op rondvliegende boerenzwaluwen, nog geen enkele melding van vogels in de stallen.
We zijn benieuwd wanneer de eersten weer in de schuren, stallen, garages enzo  terug zullen keren.
Wanneer is in jullie wachtgebied de eerste boerenzwaluw gezien?
Hierbij even een voorlopig lijstje met eerste Friese waarnemingen.

20-03-2014. Twee overvliegend bij de Hoarnestreek  (Jasper Zoeter).
21-03-2014. Drie voedsel zoekend in de Jan Durkspolder  in Alde Feanen (Anne van der Wal).
27-03-2014. Bij de Delleboersterheide (Catspoele) een overvliegend (Vincent Douwes).
29-03-2014. Bij Bokkendal op Vlieland (oost) een overvliegend (Carl Zuhorn).
31-03-2014. Bij Venekoten te Oosterwolde een overvliegend (Dirk Hiemstra).
                     In de Ferwerderpolder bij Noordeinde een aanwezig (R. Hiemstra).
02-04-2014. Tussen Drachten en Heerenveen bij de A7 t.h.v. Van Oords Merksen bij Terwispel  om 15.00 uur drie waargenomen (Mevr. Visser , Joure).
03-04-2014. Bij Nijetrijne een aanwezig (Pim Frijling).
                     In het Lauwersmeer een overvliegend (Clemens Heijmen).
                     Bij Friese Palen twee terug (Jan Overwijk).   
                     Bij het bruggetje over de Tjonger te Mildam zes waargenomen (Jan Oord).
                     Bij de Noorder Oudeweg bij Joure een waargenomen (Durk Visser).

Vorig jaar(2013) werd de eerste op 21 maart gezien door Vincent Douwes te Luxwoude.
Toen hadden we een koud en nat voorjaar en waren er maar drie maart meldingen.
Dit jaar lijkt dit aantal meldingen de laatste dagen (na 3 april) door de regenval hier toe te nemen.
Elders in Nederland zijn al tientallen gezien.
Ook dit jaar noteren we graag de eerste waarnemingen en aankomst data van boerenzwaluwen op jullie erf.
Voor trekroutes, ringonderzoek, overwintering  en meer nieuws over de Boerenzwaluwen staat veel meer in het eerder Boerenzwaluwen Journaal.
Als boerenzwaluw onderzoeker in Friesland (sinds 1992) zou de schrijver van het Boerenzwaluw Journaal Jan de Jong uit Joure graag op de hoogte willen worden gehouden van bijzondere broedgevallen van boerenzwaluwen (hoge aantallen/ af of toename van broedparen, miskleuren, gemerkte zwaluwen enzovoort).

Jan de Jong, Joure
Boerenzwaluw onderzoeker in Friesland (vanaf 1992).
Tel.0513-414788
Gecertificeerd vogel ringer 403 Vogeltrekstation Wageningen.
Senior onderzoeker Natuurbureau Skarsterlân
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (sinds 1977).

Jan de Jong schrijft ook een blog over Friesland Natuurnieuws

vrijdag 14 maart 2014

Catrien Molenaar presenteert eitje

Foto Gemeente Ameland
BALLUM – Catrien Molenaar-de Jong presenteerde vanmorgen het eerste kievitsei en bood het aan burgemeester Albert de Hoop aan. Hij lotterde onder toeziend oog van vogelwachter Gerben Brouwer en familie het eitje en keurde het goed. De Hoop overhandigde daarna een oorkonde en 25 euro vindersloon. Hij gaat het eitje niet zelf opeten. “Ik ben niet zo’n eitjesman.” Zijn vrouw, Ingrid Magré, die aanwezig was bij de ceremonie, gaat het proberen. Op advies van vogelwachter Brouwer gaat ze het kievitseitje hard koken, pellen, platslaan en daarna met peper en zout verorberen.

Catrien heeft het eizoeken niet van een vreemde. Haar moeder was een fervent eizoeker en haar zussen Jeanette en Petra zijn ook veelvuldig in het land te vinden.
Anna van Piete Piet vond tweemaal het eerste ei van Ameland. Dat was toen ze een meisje van 14 en 16 jaar oud was. Het eitje bood ze destijds aan burgemeester Walda aan en ze kreeg er zo’n mooi glimmende rijksdaalder voor terug.
Ze zocht vaak samen met haar zus Jo.
De gelukkige vinder van het eerste ei van 2014 vertelt hoe ze het nestje op 11 maart al in de peiling had. De volgende dag ging ze om een uur of vijf kijken. Zoeken mag vanaf half vijf, maar Catrien gaf andere eizoekers een half uur voorsprong. Ze vergewiste zich ervan dat het land leeg was, want je zoekt niet in het perceel waar een andere eizoeker loopt. Dat is een ongeschreven wet, beamen ook de andere De Jongen. Je moet respect hebben voor elkaar, ook bij het eizoeken. Catrien zag Jan Brouwer lopen, maar hij zat niet in het land waar zij het nestje had gezien. Om vijf uur stapte ze over het hek en vrijwel meteen had ze haar eerste eitje te pakken. Jan Brouwer hielp haar vervolgens met het aanmelden. Dat moet volgens regels van de Friese Vogelwacht gebeuren, want anders wordt het niet erkend.

Vorig jaar werd er op Ameland geen eerste kievitsei binnen de gestelde tijd gevonden.
In 2012 werd het eerste kievitsei van Ameland op 11 maart gevonden door Cor de Boer, Tim IJnsen en Jelke Dam.

vrijdag 7 maart 2014

Eerste Kievitsei Nederland en Fryslân gevonden

DELWIJNEN – Het eerste kievietsei van het land en het eerste ljipaai werden dag aan dag gevonden. Woensdag 5 maart werd het eerste ei aangetroffen in een nestje in het Gelderse Delwijnen. De eizoeker heeft het laten liggen, want in die provincie is zoek en raap  geen traditie zoals in Fryslân. Vinder is Antoinette Thole uit Nederhemert, lid van weidevogelbeschermingsgroep De Capreton en aangesloten bij Landschapsbeheer Nederland. Ze vond het kievitsei op een perceel met maïsstoppels in de gemeente Zaltbommel.
In de afgelopen zes jaar werd het eerste ei alleen in 2008 eerder gevonden, namelijk op 3 maart.

Het eerste Friese kievitsei van 2014 werd ook tussen de maïsstoppels gevonden. Geert Mooi uit Nijetrijne, hij zoekt al jaren, vond een aantal keren het eerste ei van zijn gemeente maar nog nooit het eerste ei van de provincie, was de gelukkige. Hij vond het ei om 11.34 uur in een maïsperceel aan de Lindedijk, nog nèt in Friesland. Mooi voldeed aan alle eisen die de Bond van Friese Vogelwachten voorschrijft om officieel vinder te mogen zijn van het eerste ei. Hij beschikt over de juiste papieren en de vogelwachtpas. Het ei is eveneens goedgekeurd; deze bleek bij een proef vers te zijn.
De aanbieding van het ei aan Commissaris van de Koning John Jorritsma vindt vanochtend plaats op het Provinsjehûs in Leeuwarden. Geert Mooi zal daar de Sulveren Ljip en 15 euro vindersloon ontvangen.

Het eerste ei van Ameland zit nog binnen of ligt al maar is nog niet gevonden.

vrijdag 28 februari 2014

Eerste Friese Kievtsei kan verrekijker opleveren

EARNEWALD - Wie raadt de precieze vinddatum van het eerste Friese kievitsei dat aan de Commissaris van de Koning wordt aangeboden? Het is elk jaar opnieuw een wedstrijd om het exacte tijdstip op de juiste dag te voorspellen. Zelfs doorgewinterde ‘fjildminsken’ hebben er grote moeite mee want de natuur is grillig. Het mag dan een behoorlijk zachte winter zijn geweest, het weer kan plotseling omslaan in winterse omstandigheden.
Vorig jaar vond Melle van der Meer uit Suameer op 23 maart de eerste gespikkelde lentebode in de weilanden nabij Earnewâld. Door het aanhoudende koude voorjaar werden er verleden jaar slechts enkele kievitseieren gevonden. Het eerste Friese ‘jeugd ei’ werd in 2013 niet gevonden.
Hoewel de kieviten de afgelopen winter niet ver over de grenzen zijn getrokken zou het dit voorjaar wel eens een uitzonderlijk vroeg jaar kunnen zijn, maar net zo goed is het mogelijk dat het eerste eitje zich wat later aandient.
De Bond Friese VogelWachten (BFVW) heeft dat gegeven aangegrepen om ook dit jaar weer een wedstrijd te verbinden aan die vinddatum. Wie het juiste moment voorspelt wint een prachtige verrekijker waarmee hij of zij de rest van z'n leven het fascinerende natuurgebeuren van nabij kan aanschouwen. Wie een schot wil wagen moet voor 10 maart a.s. de juiste datum en tijd per briefkaart doorgeven aan het bondsbureau van de BFVW, ter attentie van de heer M. Hoekstra, Koaidyk 8c, 9264 TP Earnewâld. Een mailtje naar info@bfvw.nl kan ook. Voorspellingen (1 per persoon) die binnenkomen na de officiële vinddatum tellen uiteraard niet meer mee. Over de uitslag kan niet gecorrespondeerd worden.


Eierzoekers mogen 5.693 kievitseieren meenemen

LEEUWARDEN - Vanaf 1 maart mogen eierzoekers maximaal 5.693 kievitseieren zoeken en meenemen. Dit aantal is gebaseerd op de cijfers van SOVON die de organisatie voor vogelonderzoek pas bekend maakte.
De provincie heeft op 29 januari 2013 de Bond van Friese Vogelwachten een ontheffing verleend voor het zoeken en meenemen van kievitseieren voor drie jaar (2013-2015). De provincie bepaalt het aantal eieren elk jaar opnieuw. Op dat punt wordt de ontheffing dan aangepast.
1% criterium
Gedeputeerde Johannes Kramer: “Het aantal van 5.693 is berekend op basis van het zogenoemde 1% criterium. Wat betekent dat het cijfer gebaseerd is op 1% van het jaarlijkse sterftecijfer van de kievit. Dit gebeurt om te voorkomen dat de stand van de kievit wordt aangetast”.
Ameland had vorig jaar geen Eerste Kievitsei binnen de raapperiode. In 2012 vonden Cor de Boer samen met Tim en Jelke het eerste ei.

dinsdag 25 februari 2014

Stripboek over het leven van de grutto

GORREDIJK - Er is een stripboek uitgebracht over het leven van de grutto, de ‘Kening fan ‘e Greide’. Tekenaar en schrijver is Ysbrand Galama, die eerder een dagelijkse gruttostrip had in het Friesch Dagblad. De eerste (Nederlandstalige) exemplaren zijn voor deelnemers aan de Grote Grutto Race in Natuurmuseum Fryslân. Het Friese, originele exemplaar met de titel ‘De Skriezemaaitiid’ is online verkrijgbaar en ligt binnenkort in de boekhandels. 

De Nederlandse vertaling (‘Het Gruttovoorjaar’) werd vorige week gepresenteerd in het Natuurmuseum, tijdens de opening van 'Grutsk op de Grutto'. In deze expositie, die tot 1 juni 2014 duurt, is het leven van de grutto te volgen aan de hand van foto’s, filmpjes en trekroutes. Ook zijn er opgezette grutto’s en uitvergrote tekeningen van Galama te zien.

Meertalig
De originele Friese versie is een luxere uitvoering. Naast het Nederlands, wordt het stripboek mogelijk later ook vertaald in het Frans en Spaans. Frankrijk en Spanje zijn namelijk, net als Nederland, belangrijke landen voor de weidevogel. Veel grutto's maken er een tussenstop tijdens hun trek van Noordwest-Afrika naar Nederland (eind februari) en omgekeerd (in de zomer).       

Striptekenaar en onderzoeker

Ysbrand Galama is naast striptekenaar ook voorzitter van Vogelwacht Workum e.o. en onderzoeker voor de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij onder meer samenwerkt met bioloog en grutto-expert Theunis Piersma. Galama's werkgebied beslaat met name het weidelandschap van Súdwest-Fryslân, waar hij tot afgelopen zomer onderzoek deed naar grutto’s en hun leefgebied.

Galama’s bevindingen waren inspiratie voor ruim vijftig grutto-stripverhaaltjes die hij gaf aan de boeren op wiens weilanden de grutto’s broedden. Zijn doel: “Dat elke boer het verhaal van zijn grutto kent en daarbij betrokken raakt. Bij het onderzoeken probeer ik boeren zoveel mogelijk te betrekken, zonder hen kunnen we niets”, aldus Galama, die grutto’s is gaan tekenen omdat de vogel symbool staat voor een biodivers landschap. “Een moeilijke kwestie, maar in stripvorm is goed uit te leggen hoe een grutto leeft en wat die nodig heeft. Ik wil laten zien wat voor moois er in het weiland te vinden is en hoop dat mensen weidevogels meer gaan waarderen. Want als je de vogels kent, ga je meer van ze houden. De strip brengt mensen hopelijk dichter bij onze natuur, daarnaast moeten ze er ook om kunnen lachen.”   


Uitgever van het stripboek is Steven Sterk (Bornmeer) uit Gorredijk. ‘De Skriezemaaitiid’ ligt binnenkort in de boekhandels, maar is nu al voor € 12,50 verkrijgbaar via www.bornmeer.nl.

De ontvederde vogel

HOLLUM - Bij Tirion Natuur komt een nieuw boek uit. Met 385 spectaculaire tekeningen is De ontvederde vogel veruit het rijkst geïllustreerde boek over de anatomie van vogels dat ooit verschenen is. De vogels zijn niet alleen ontvederd, maar vaak zelfs letterlijk tot op het bot uitgekleed. De vogelskeletten worden afgebeeld in de natuurlijke houding van de soort: een scharrelend hoentje, een zwemmende pinguïn en een havik plukkend aan zijn prooi. De ondersteunende teksten zijn verhelderend en zeer onderhoudend. Met humor legt de auteur uit wat de relatie is

tussen de bouw van een vogel, zijn levensstijl en de evolutie die hij doorgemaakt heeft. De ontvederde vogel is een must voor iedereen die houdt van vogels, van tekenkunst of beide.

donderdag 16 januari 2014

Vogeltelling van Nederland tot Zuid-Afrika

LEEUWARDEN - Dit weekend start de allereerste integrale vogeltelling langs de gehele Oost-Atlantische Flyway: de trekroute van watervogels vanuit het Arctische gebied tot aan Zuid-Afrika. In totaal tellen deze maand ongeveer 1.500 vogelliefhebbers in 30 landen vele miljoenen watervogels. In Nederland gaan zo’n 100 ervaren vogelaars aan de slag langs de Noord-Hollandse-, Friese- en Groningse Waddenkust.
 
Deze grootschalige telling langs de Oost-Atlantische Flyway is uniek. Acht jaar geleden was er al eens een telling langs de Flyway, maar toen werd er niet in alle landen geteld. Nu wel. De telling langs de kust biedt een up-to-date overzicht van hoe het met de watervogels gaat. Het gaat om soorten als de kanoetstrandloper, lepelaar, scholekster en groenpootruiter. De telling brengt in beeld hoe gezond de trekvogelpopulaties zijn, waar hun favoriete overwinteringsplekken liggen en waar de knelpunten zitten. Zulke informatie is hard nodig, want daarmee kunnen we bedreigde vogels beter beschermen.
 
Voorbereiding simultaantelling
In Europa bestaat al een cultuur waarin vogelliefhebbers de vogelstand bijhouden voor wetenschappelijke- en beleidsmatige doeleinden. In West-Afrika worden inmiddels steeds meer tellingen georganiseerd. In de afgelopen anderhalf jaar zijn vogelaars opgeleid, die verrekijkers, telescopen en vogelgidsen kregen. Omdat het tellen van de uitgestrekte Afrikaanse wadplaten een zeer grote inspanning vergt, worden de nationale teams in een aantal landen aangevuld met enkele experts uit de Waddenzee.
 
Het integrale meetsysteem voor trekvogels is de afgelopen jaren ontwikkeld in opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee en uitgevoerd door Sovon Vogelonderzoek Nederland in samenwerking met Vogelbescherming Nederland en Wetlands International. Projectleider Marc van Roomen: "Eind december hebben we in een workshop in Senegal de puntjes op de i gezet. Bij operaties als deze kun je natuurlijk niet alles vooraf regelen, maar volgens mij staat niets een succesvolle telling in de weg. Iedereen is zeer gemotiveerd."
 
Medewerking
De simultaantelling langs de Oost-Atlantische Flyway maakt onderdeel uit van het Wadden Sea Flyway Initiative (WSFI). Een samenwerkingsverband tussen Nederlandse en Duitse overheden dat in het leven werd geroepen in 2009, toen de Waddenzee tot Werelderfgoed werd benoemd door UNESCO. Het Programma naar een Rijke Waddenzee werkt aan een integraal meetsysteem voor watervogels. Het Duitse ministerie voor natuur werkt gelijktijdig aan een project voor capaciteitsopbouw voor natuurbescherming in West-Afrika. Uiteindelijk doel is vogelsoorten zo goed mogelijk te beschermen.
 

vrijdag 10 januari 2014

Jaar van de Spreeuw

De spreeuw is een vaak geziene vogel in Nederland. Nog wel. De soort neemt namelijk in snel tempo af in aantal. De precieze oorzaken van de achteruitgang zijn niet bekend. Daarom hebben Vogelbescherming Nederland en Sovon Vogelonderzoek Nederland het jaar 2014 uitgeroepen tot het Jaar van de Spreeuw, waarbij ze een oproep doen aan iedereen om mee te doen.

Spreeuw
De spreeuwenpopulatie gaat vanaf eind jaren zeventig achteruit. We weten nog maar weinig over de oorzaken die aan de achteruitgang ten grondslag liggen. Feit is wel dat het ook in omringende landen slecht gaat met de spreeuw. Op Europees niveau is de soort in de periode 1980-2011 met 52% afgenomen, en ten opzichte van 1990 met 6%. Er zijn wel mogelijke oorzaken bekend, maar een exacte verklaring is er niet.

Landschapstypen
Spreeuwen namen vooral af in bossen en stedelijk gebied. In het agrarische gebied deed de soort het sinds 1990 iets minder slecht. In het boerenland kwam de afname pas later, na de eeuwwisseling. Tegelijkertijd stabiliseerde de spreeuwenstand zich in het stedelijke gebied. Op de lange termijn lijkt de afname in bossen en stedelijk gebied het sterkst.

Broedsucces
Als voorbereiding op het Jaar van de Spreeuw heeft Sovon een literatuuronderzoek uitgevoerd. Daarnaast heeft het Vogeltrekstation in opdracht van Vogelbescherming 100 jaar ringgegevens geanalyseerd. De studies laten zien dat het broedsucces een belangrijke rol lijkt te spelen. Het onderzoek van Sovon en Vogelbescherming zal zich tijdens het Jaar van de Spreeuw daarom daar op richten. Voor het uitvoeren van het onderzoek vragen Vogelbescherming en Sovon hulp van minimaal honderd vrijwilligers die één broedgeval via een nestkast met camera willen volgen.

Jonge spreeuwen tellen
Nadat alle jongen zijn uitgevlogen zoeken de spreeuwen elkaar op. Sovon en Vogelbescherming organiseren in de periode 1 mei-15 augustus tellingen waar eveneens iedereen aan mee kan doen. Aan de hand van een herkenningskaart vragen ze mensen om het aantal jonge en volwassen spreeuwen te tellen en door te geven. In het najaar zullen vrijwilligers slaapplaatsen van spreeuwen gaan tellen, waar soms tienduizenden vogels te zien zijn.

Meedoen aan het onderzoek kan via www.jaarvandespreeuw.nl.

Persbureau Ameland