donderdag 16 januari 2014

Vogeltelling van Nederland tot Zuid-Afrika

LEEUWARDEN - Dit weekend start de allereerste integrale vogeltelling langs de gehele Oost-Atlantische Flyway: de trekroute van watervogels vanuit het Arctische gebied tot aan Zuid-Afrika. In totaal tellen deze maand ongeveer 1.500 vogelliefhebbers in 30 landen vele miljoenen watervogels. In Nederland gaan zo’n 100 ervaren vogelaars aan de slag langs de Noord-Hollandse-, Friese- en Groningse Waddenkust.
 
Deze grootschalige telling langs de Oost-Atlantische Flyway is uniek. Acht jaar geleden was er al eens een telling langs de Flyway, maar toen werd er niet in alle landen geteld. Nu wel. De telling langs de kust biedt een up-to-date overzicht van hoe het met de watervogels gaat. Het gaat om soorten als de kanoetstrandloper, lepelaar, scholekster en groenpootruiter. De telling brengt in beeld hoe gezond de trekvogelpopulaties zijn, waar hun favoriete overwinteringsplekken liggen en waar de knelpunten zitten. Zulke informatie is hard nodig, want daarmee kunnen we bedreigde vogels beter beschermen.
 
Voorbereiding simultaantelling
In Europa bestaat al een cultuur waarin vogelliefhebbers de vogelstand bijhouden voor wetenschappelijke- en beleidsmatige doeleinden. In West-Afrika worden inmiddels steeds meer tellingen georganiseerd. In de afgelopen anderhalf jaar zijn vogelaars opgeleid, die verrekijkers, telescopen en vogelgidsen kregen. Omdat het tellen van de uitgestrekte Afrikaanse wadplaten een zeer grote inspanning vergt, worden de nationale teams in een aantal landen aangevuld met enkele experts uit de Waddenzee.
 
Het integrale meetsysteem voor trekvogels is de afgelopen jaren ontwikkeld in opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee en uitgevoerd door Sovon Vogelonderzoek Nederland in samenwerking met Vogelbescherming Nederland en Wetlands International. Projectleider Marc van Roomen: "Eind december hebben we in een workshop in Senegal de puntjes op de i gezet. Bij operaties als deze kun je natuurlijk niet alles vooraf regelen, maar volgens mij staat niets een succesvolle telling in de weg. Iedereen is zeer gemotiveerd."
 
Medewerking
De simultaantelling langs de Oost-Atlantische Flyway maakt onderdeel uit van het Wadden Sea Flyway Initiative (WSFI). Een samenwerkingsverband tussen Nederlandse en Duitse overheden dat in het leven werd geroepen in 2009, toen de Waddenzee tot Werelderfgoed werd benoemd door UNESCO. Het Programma naar een Rijke Waddenzee werkt aan een integraal meetsysteem voor watervogels. Het Duitse ministerie voor natuur werkt gelijktijdig aan een project voor capaciteitsopbouw voor natuurbescherming in West-Afrika. Uiteindelijk doel is vogelsoorten zo goed mogelijk te beschermen.
 

vrijdag 10 januari 2014

Jaar van de Spreeuw

De spreeuw is een vaak geziene vogel in Nederland. Nog wel. De soort neemt namelijk in snel tempo af in aantal. De precieze oorzaken van de achteruitgang zijn niet bekend. Daarom hebben Vogelbescherming Nederland en Sovon Vogelonderzoek Nederland het jaar 2014 uitgeroepen tot het Jaar van de Spreeuw, waarbij ze een oproep doen aan iedereen om mee te doen.

Spreeuw
De spreeuwenpopulatie gaat vanaf eind jaren zeventig achteruit. We weten nog maar weinig over de oorzaken die aan de achteruitgang ten grondslag liggen. Feit is wel dat het ook in omringende landen slecht gaat met de spreeuw. Op Europees niveau is de soort in de periode 1980-2011 met 52% afgenomen, en ten opzichte van 1990 met 6%. Er zijn wel mogelijke oorzaken bekend, maar een exacte verklaring is er niet.

Landschapstypen
Spreeuwen namen vooral af in bossen en stedelijk gebied. In het agrarische gebied deed de soort het sinds 1990 iets minder slecht. In het boerenland kwam de afname pas later, na de eeuwwisseling. Tegelijkertijd stabiliseerde de spreeuwenstand zich in het stedelijke gebied. Op de lange termijn lijkt de afname in bossen en stedelijk gebied het sterkst.

Broedsucces
Als voorbereiding op het Jaar van de Spreeuw heeft Sovon een literatuuronderzoek uitgevoerd. Daarnaast heeft het Vogeltrekstation in opdracht van Vogelbescherming 100 jaar ringgegevens geanalyseerd. De studies laten zien dat het broedsucces een belangrijke rol lijkt te spelen. Het onderzoek van Sovon en Vogelbescherming zal zich tijdens het Jaar van de Spreeuw daarom daar op richten. Voor het uitvoeren van het onderzoek vragen Vogelbescherming en Sovon hulp van minimaal honderd vrijwilligers die één broedgeval via een nestkast met camera willen volgen.

Jonge spreeuwen tellen
Nadat alle jongen zijn uitgevlogen zoeken de spreeuwen elkaar op. Sovon en Vogelbescherming organiseren in de periode 1 mei-15 augustus tellingen waar eveneens iedereen aan mee kan doen. Aan de hand van een herkenningskaart vragen ze mensen om het aantal jonge en volwassen spreeuwen te tellen en door te geven. In het najaar zullen vrijwilligers slaapplaatsen van spreeuwen gaan tellen, waar soms tienduizenden vogels te zien zijn.

Meedoen aan het onderzoek kan via www.jaarvandespreeuw.nl.

Persbureau Ameland